Indeks Historyczny Panzer III

1.4.43 o 5:00 6. Pz.Div. przejmuje dowodzenie na pozostałym odcinku dywizji. Części 11. Pz.Div., których z powodu rozmytych dróg nie udało się zluzować (Pz.Gren.Rgt. 111 bez I. batalionu, I./Pz.A.R. 119 i 1 kompania Pz.Pi.Btl. 209, w rejonie Werchne Ssaltow), podlegają do odwołania 6. Pz.Div. Pozostałe jednostki stoją we wschodniej i południowo-wschodniej części Charkowa. Planowane przemieszczenie do rejonu odświeżania (Perekopi – Wyssokopolje – Schelestewo – Artemowka – Tschutowo) zostaje przerwane z powodu nieprzejezdności dróg. Pz.Rgt. 15, le.Stu.Geschtz.Abt. 911 i II./Pz.Gren.Rgt. 110 są już w nowym rejonie kwaterunkowym. 4.4.43 ostatnie części zluzowane przez 6. Pz.Div., ale zostają jeszcze w rejonie działań. 6–7.4.43, po poprawie pogody, reszta dywizji maszeruje objazdem przez Krasnograd do nowego rejonu, a sztab przenosi się do Nowo-Iwanowki.

14.4.43 podczas kursu saperskiego Pz.Rgt. 15 i le.Stu.Geschtz.Abt. 911 przy Panz.Pi.Btl. 209 w Resunenkowo około 15:00 wybuchają mina w drewnianej skrzyni i mina typu T. Ginie 25 uczestników kursu, 14 zostaje rannych.

19.4.43 rozkaz o podziale Panz.Jäg.Abt. 61 (w KTB brak szczegółów). 24.5.43 rozkaz o wznowieniu Panz.Jäg.Abt. 61 ze sztabem i 2.(Sfl.)Kp.: sztab opuszcza Lehr-Abt./11. Panz.-Division, 1.(Sfl.)/Panz.Jäg.Abt. 61 odchodzi z le.Stu.Geschtz.Abt. 911 i wraca do Jäg.Abt., a 2.(Rahmen)/Panz.Jäg.Abt. 61 opuszcza Lehr-Abt. Do dowodzenia Lehr- i Ersatz-Abt. zostaje rozkazem powołany sztab Ersatz-Btl. 11. Panz.-Division.

Zakończenie odświeżania dywizji do końca kwietnia, w związku z nowym użyciem bojowym, nie jest zapewnione: dostawy części zamiennych, broni i sprzętu są opóźnione, a duża część nie dotarła w ogóle. Dywizja wielokrotnie meldowała o tym przełożonym.

23.4.43 po wpłynięciu A.H.M. 9. Ausgabe z 7.4.43, Ziff. 31, Kradschtz.-Btl. 61 zostaje przemianowany na Panzer-Aufklärungs-Abteilung 11.

25.4.43 w Nowo Borissowce, na stanowisku dowodzenia Füsilier-Rgt. „Groß-Deutschland”, odbywa się odprawa wstępna; uczestnicy: Kdr. XXXXVIII. Panz.-Korps (jednocześnie jako Kdr. 11. Panz.-Div.), Kdr. Inf.Div. „Groß-Deutschland”, Kdr. Panz.Gren.Rgt. 110, Pz.A.R. 119, Pz.Pi.Btl. 209 i Ia 11. Panz.-Div. Potem Ia 11. Panz.-Div. nawiązuje łączność z 167. Inf.-Div.; rozpoznanie terenu i rejonu zbiórki w odcinku I.R. 339 167. I.D. 26.4.43 omówienie wyników rozpoznania; przygotowania do marszu jednostek zdolnych do walki z rejonu odświeżania do rejonu pośredniego i zbiórki; trudności drogowe i marszowe (marsze nocne, krótka noc).

Od 12:00 dywizja podlega operacyjnie Pz.A.O.K. 4 (kryptonim „Auffrischungs-Stab Charkow”). Data wg tytułu KTB (26–28.4.43); strona 10 podaje tylko „ab 12,00 Uhr”.

26.4.43 Heeresgruppe Süd przyznaje 200–300 t przestrzeni kolumnowej od 1.5.43. 27.4.43 Panz.Pi.Btl. 209 poprawia drogi do rejonu kwaterunkowego II; dzięki objazdowi marsz dywizji możliwy jest dwiema drogami, ale tylko nocą. 28.4.43 o 2:30 wpływa rozkaz XXXXVIII. Panz.-Korps Ia Nr. 643/43 Chefs. z 27.4.43 (już zniszczony); polecenia marszowe zebrane w rozkazie dywizji Ia Nr. 108/43 g.Kdos. z 28.4.43. Pz.Gren.Rgt. 110 (ok. 2 kompanie) załadowane na kolumny Kdr. Div.Nachschb.Tr. 61 maszeruje do rejonu kwaterunkowego II. Korpus informuje, że przestrzeń tonażowa (240 t) dotrze 29.4.43 w południe; przydział po połowie dla Pz.Gren.Rgt. 110 i 111. Wieczorem Pz.A.R. 119 i Heeres-Flak-Abt. 277 maszerują do rejonu II.

Na rozkaz OKH z wszystkich pojazdów i tablic usuwa się taktyczny znak dywizji i odznakę tradycyjną.

O 0:00 dywizja podlega znów taktycznie XXXXVIII. Pz.-Korps. Odprawy z szefami Pz.A.O.K. 4 i XXXXVIII. Pz.K., Ia 167. Inf.-Div. i Inf.-Div. „Großdeutschland” oraz z dowódcami podległych jednostek: planowana zbiórka, prowadzenie natarcia, rozpoznanie i rejony wyjściowe.

Planowana operacja (nazwa nie podana w KTB): 30.4.43 o 2:00 ogłoszony „x-Tag”, o 16:45 przesunięty rozkazem korpusu o 4 dni. 3.5.43 na rozkaz korpusu dotychczasowy x-Tag uchylony, nowy zostanie wyznaczony. 10.5.43 dowódca Heeresgruppe Süd w kwaterze Pz.A.O.K. 4 oznajmia, że planowana dotąd operacja zostaje odłożona na później, być może w zmienionym składzie.

II./Pz.Rgt. 6 (3. Pz.Div.) miał zostać podporządkowany 11. Pz.Div.: 30.4.43 korpus obiecuje podporządkowanie, 1.5.43 dowódca dywizjonu melduje się w kwaterze dywizji, a transport opóźniony o 4 dni. 8.5.43 dywizjon, częściowo już w rejonie rozładunku, dostaje rozkaz powrotu do 3. Pz.Div.; podporządkowanie nie wchodzi w życie.

30.4.43 do dywizji zostają podporządkowani: Art.-Rgt.-Stab z.b.V. 70 z s.Art.Abt. 101 (s.F.H.), I./A.R. 108 (le.F.H.) i III./A.R. 109 (Mörser); zbierają się w rejonie kwaterunkowym II. Kw.Transport-Komp. z.b.V. 941 trafia po połowie do Pz.Gren.Rgt. 110 i 111. Brüko B 22 podporządkowany Panz.Pi.Btl. 209. 9.5.43 odchodzi sztab A.R. 70 z s.Art.Abt. 101. 11.5.43 kończy się podporządkowanie I./A.R. 108, III./A.R. 109 i Brüko B 22.

7.5.43 w nalocie na stację Skorodochowo bomby powodują „erhebliche Ausfälle”: w jednym Heeres-Flak-Abt. 25 zabitych i co najmniej 50 rannych. W nocy 7/8.5.43 dalsze naloty z oświetleniem i bombami na Rollbahn i cały rejon kwaterunkowy dywizji, szkody niewielkie.

10.5.43 po odprawie u Pz.A.O.K. 4 każda dywizja pancerna ma wystawić za główną linią obrony grupę interwencyjną. O 23:00 korpus zapowiada rezerwę: 1 pułk Pz.Gren., 1 dywizjon artylerii, 1 dywizjon pancerny i 1 kompania saperów, zbiórka do 13.5.43. 11.5.43 o 9:00 rozkaz wykonawczy: do dowódcy Pz.Gren.Rgt. 110 podporządkowani zostają II./Pz.Rgt. 15, II./Pz.A.R. 119 i 2./Pz.Pi.Btl. 209 (Eingreifgruppe Henze), marsz od 19:00. W nocy 11/12.5.43 II./Pz.Rgt. 15 i II./Pz.Gren.Rgt. 110 docierają do rejonu pośredniego Ssenoje, 13.5.43 do wyznaczonego rejonu na NE od Graiworon.

W nocy 14/15.5.43 samoloty wroga zrzucają na NE od rejonu dywizji ok. 40 spadochroniarzy, część w niemieckich mundurach. Zwalczanie trwa do 16.5.43 i kończy się po przeczesaniu lasu na południe od Kolontajewa.

W dniach 17–18.5.43 gen.-mjr Mickl przejmuje zastępczo dowództwo dywizji po gen.-lejt. v. Choltitzu, który z powodu choroby został wysłany na urlop do Niemiec.

W dniach 19–22.5.43 dywizja otrzymuje baterię 6 ciężkich haubic polowych (s.F.H.) na podwoziu Panzer IV.

19.5.43–22.5.43 intensywne szkolenie oddziałów dywizji, nastawione na przyszłe użycie: przełamanie głęboko echelonowanego systemu obrony, współdziałanie Pz.Gren. z czołgami i działami szturmowymi, szkolenie przeciwgazowe. 21.5.43 do dywizji zostaje podporządkowany czasowo do celów szkoleniowych Brüko B 22. 27.5.43 gra wojenna w sztabie dywizji (planowane prowadzenie walki). 28.5.43 odprawa dowódców w XXXXVIII. Pz.-Korps, wpływają nowe rozkazy o marszu do rejonu zbiórki i przewidywanym prowadzeniu walki. 29.5.43–31.5.43 dywizja składa meldunek o planowanym prowadzeniu natarcia. 2.6.43 dowódca dywizji i Ia uczestniczą w grze wojennej w Pz.A.O.K. 4, 5.6.43 w XXXXVIII. Pz.-Korps.

W dniach 4.6.43–7.6.43 (dokładna data nie wynika z tekstu strony) przybywa 6 ciężkich haubic polowych s.F.H. (Sfl.) („Hummeln”), które przejmuje I./Panz.-Art.-Rgt. 119.

14.6.43 odprawa dowódców na stanowisku dowodzenia dywizji: temat Unternehmen „Zitadelle” i rozkaz korpusu o prowadzeniu walki w tej operacji. 18.6.43 o 17:00 odprawa dowódców w kasynie sztabu operacyjnego o Unternehmen „Zitadelle”; uczestnicy: dowódcy Panz.-Rgt. 15, Panz.-Gren.Rgt. 111, Stu.Geschtz.Abt. 911, Panz.Art.Rgt. 119 oraz dowódca Panz.Pi.Btl. 209.

17.6.43 o 9:00 Panz.Pi.Btl. 209 przeprowadza, na rozkaz armii, próbę przebicia przejścia przez pola minowe za pomocą 32 cm pocisków Wurfkörper–Flamm. Wynik negatywny.

W nocy 21/22.6.43 w rejonie Kantermirowka (10 km na zachód od Tschutowo) zrzucono spadochroniarzy w nieznanej sile ze środkami wybuchowymi. Akcja części Panz.-Rgt. 15 i 1./Feldgend.-Abt. 683 prowadzi do ujęcia jednego „bandyty” i znalezienia materiałów wybuchowych.

22.6.43 o 16:00 odprawa dowódców na poligonie przy punkcie 180,6 (NW od Iskrowka), temat: ćwiczenie 24.6.43; uczestniczą wszyscy dowódcy pułków i samodzielnych oddziałów z wyjątkiem dowódcy Panz.-Gren.Rgt. 110. 24.6.43 w rejonie Schewtschenko ćwiczenie wzmocnionego Panz.-Gren.-Rgt. 111: przełamanie głęboko rozczłonowanego systemu stanowisk. W ćwiczeniu uczestniczą dowódca XXXXVIII. Panz.-Korps general der Panzertruppe von Knobelsdorff i dowódca Panz.A.O.K. 4 generaloberst Hoth.

27.6.43 o 18:10 szef sztabu XXXXVIII. Panz.-Korps uprzedza telefonicznie Ia o uruchomieniu środków zarządzonych pod hasłem „Bevorraten”; wieczorem Ia informuje telefonicznie dowódców. O 24:00 korpus rozkazuje, by nowe stanowisko dowodzenia dywizji było gotowe do pracy od 30.6.43 o 8:00. 28.6.43 o 9:00 odprawa adiutantów: omówienie szczegółów marszu, „Abteilung der Reserven” i trossów oraz wstępny rozkaz dla „Sonderunternehmen”.

28.6.43 zgodnie z rozkazem korpusu dywizja wystawia 100 ciężarówek do „Sonderunternehmen”, mającego zmylić przeciwnika co do koncentracji na południowy zachód od Tschugiew w kierunku Isjum. O 19:00 dowódca grupy zostaje wprowadzony w zadanie, a o 20:00 pojazdy zbierają się w Kowjagi.

29.6.43 o 10:00 rozkazem korpusu do dywizji zostaje podporządkowany na czas Unternehmen „Zitadelle” Fla-Btl. (mot) 616. O 13:30 Ia informuje jego dowódcę o marszu i użyciu batalionu i wręcza mu tabelę oraz czasy marszu.

30.6.43 na podstawie ostatniej analizy zdjęć lotniczych (wróg skupił ciężar obrony przy rozwidleniu dróg na SE od Tscherkasskoje, a w prawym pasie natarcia dywizji ma tylko cienkie linie) dowódca korpusu rozkazuje dywizji atakować z punktem ciężkości po prawej. Po rozmowie Ia z szefem sztabu, że dywizja przygotowała natarcie (ćwiczenia, rozkazy, ugrupowanie) z punktem ciężkości po lewej, dowódca korpusu rozstrzyga: w dniu x–1 natarcie ma być prowadzone tak, jak dotąd meldowano, a na dzień x decyzja pozostaje dywizji. Korpus uważa atak po prawej, między lasem Butowo a wzg. 237,8, za skuteczniejszy. Po rozmowie dowódcy 167. Inf.-Div. z dowódcą dywizji 167. I.D. nie ma sił saperskich do rozminowania; o 18:30 dywizja rozkazuje więc podciągnięcie 1./Panz.Pi.Btl. 209 także w marszu dziennym.

1.7.43 korpus rozkazuje dywizji natychmiast wyruszyć i dojść marszem dziennym do rejonu kwaterunkowego wyznaczonego na ten dzień. Marsz odbywa się małymi grupami; ponieważ po zmianie stanowiska dowodzenia dywizja nie ma łączności z grupami marszowymi, przekazywanie rozkazów przejmuje korpus. Tego dnia sztab Pz.Gren.Rgt. 111 jest w Tomarowce, a Pz.A.A. 11 i Fla-Btl.(mot) 616 dochodzą do swoich rejonów. 3.7.43 o 15:00 odprawa dowódców: ostatnie wytyczne do natarcia. 4.7.43 o 1:30 Stu.Geschtz.Abt. 911 dochodzi do rejonu wyjściowego. O 20:00 Pz.Rgt. 15 i Fla-Btl.(mot) 616 dostają rozkaz marszu do rejonu wyjściowego już od 23:00.

1.7.43 zgodnie z rozkazem korpusu na pojazdach należy umieścić nowy znak taktyczny. Odpowiedni rozkaz zostaje wydany oddziałom.

2.7.43 o 1:00 II./Panz.Gren.Rgt. 110 zmienia planowo oddziały 167. I.D. Marsz do rejonów wyjściowych przebiega bez zakłóceń: grupa marszowa B dochodzi do Tomarowki (o 3:00), grupa C do rejonu kwaterunkowego (o 2:30), grupa D (o 4:00) do rejonu pośredniego. O 8:15 Fla-Btl.(mot) 616 melduje zajęcie rejonu kwaterunkowego. Do południa wszystkie grupy zgłaszają osiągnięcie wyznaczonych kwater. O 15:15 wysłano do korpusu zgłoszenie transportowe. II./Panz.A.R. 119 zajmuje stanowiska ogniowe i przejmuje ochronę ogniową; I./Panz.Gren.Rgt. 111 dochodzi do rejonu odstawczego o 22:15.

4.7.43 o 11:15 adiutant Pz.Rgt. 15 ponownie zgłasza Ia brak amunicji do czołgów, szczególnie 7,5 cm. Po tym Ia dzwoni o 11:55 do szefa sztabu, przedstawia sytuację zaopatrzeniową (poza ilościami u oddziałów w punkcie wydawania amunicji znajduje się łącznie tylko 50 pocisków), wskazuje na doświadczenia spod Woroneża (zatrzymanie ruchu z braku amunicji) i ponownie prosi o pomoc.

4.7.43 o 13:45 na Div.Gef.Std. przybywa dowódca korpusu, wkrótce potem dowódca armii. O 15:00 dywizja rusza do natarcia po przygotowaniu lotnictwa nurkującego (Stuka). O 15:10 pierwsze oddziały Pz.Gren.Rgt. 111 dochodzą do stacji MTS na zachodnim skraju Butowa; wróg jest wyraźnie zaskoczony, jego obrona artyleryjska słaba. O 15:30–15:45 bombowce Ju 88 zrzucają bomby na własne oddziały: 5 zabitych, 7 rannych. O 16:25 kościół i północny skraj Butowa osiągnięte, o 17:00 połączenie z Pz.Gren.Rgt. 110. Butowo jest bronione bardzo uparcie. O 19:05–19:12 oba pułki dostają rozkaz przejścia do obrony. O 22:25 oczyszczanie południowej części Butowa nie jest zakończone.

5.7.43 o 5:00 Pz.Rgt. 15 melduje zajęcie rejonu wyjściowego, a o 6:50 Pz.Gren.Rgt. 111 melduje, że Butowo jest oczyszczone od 5:45. O 7:30 Pz.Gren.Rgt. 110 i 111 ruszają do natarcia. Ponieważ III./Pz.Rgt. 15 jeszcze nie dotarł, dowódca postanawia już teraz wciągnąć do walki II./Pz.Rgt. 15 i Panz.Jäg.Abt. 61. O 9:15 pierwsze czołgi Pz.Rgt. 15 dochodzą do rowu przeciwczołgowego, opór wroga nie jest silny. O 10:12 grenadierzy przekraczają rów, o 10:55 czołgi są 1 km na południe od wzgórza 237,8. Części czołgów i grenadierów udaje się obejść rów od lewej, przy lesie, i znaleźć przeprawę; Ia na własną odpowiedzialność kieruje tą samą drogą II./Pz.Rgt. 15, aby zdobyć wzgórze na północ od Tscherkasskoje. O 12:15 wzgórze zdobyte. Wróg broni się niezbyt mocno i jest zaskoczony także tego dnia.

5.7.43 o 12:25 szef sztabu zostaje poinformowany, że ruchy dywizji nabrały tempa, i oznajmia, że rozważa się podporządkowanie dywizji Panter (Panther), ponieważ Inf.-Div. „Großdeutschland” nie posuwa się naprzód. O 14:10 i ponownie o 15:30 Ia proponuje korpusowi użycie brygady Panter (Panther-Brigade) na trasie dywizji na północ. Korpus odrzuca propozycję: las jest zaminowany i nieprzejezdny, a I.D. „Großdeutschland” ma wkrótce ukończyć most. 6.7.43 o 7:25 meldują, że droga Butowo – wzgórze 246,0 jest wolna od min i że Pantery ruszyły po niej.

5.7.43 o 17:08 Pz.Gren.Rgt. 110 melduje rosyjski kontratak na wzgórze 237,8 od północy w szerokości 800 m. O 18:00 rosyjski kontratak w sile ok. batalionu na lewe skrzydło 167. I.D. i prawe skrzydło dywizji zostaje odparty. O 18:30 Pz.Rgt. 15 nie dochodzi całkiem do wzgórza 246 i ustawia się do obrony na zboczu odwrotnym na południe od niego. Dywizja ocenia, że wróg wycofuje się planowo, stawiając opór opóźniający, a kontratakuje tylko po to, by zamaskować odejście. O 21:25 informacja, że linia podziału z I.D. „Großdeutschland” zostaje przesunięta, a początku natarcia należy się spodziewać dopiero ok. 6:00.

6.7.43 w nocy silne naloty wroga (bomby i ostrzał z broni pokładowej) na stanowiska i Butowo powodują straty w ludziach i sprzęcie. O 3:15 Pz.Gren.Rgt. 111 rusza do oczyszczenia Tscherkasskoje. O 5:00 dowódca dywizji rozkazuje Pz.Rgt. 15 (z podporządkowanymi I./Pz.Gren.Rgt. 110, I./Pz.A.R. 119 i 1./Fla-Btl.(mot) 616) przełamać drugą pozycję pod Dubrową, atakując wzdłuż drogi na NE; Pz.A.A. 11 ma podążać za grupą pancerną. O 9:10 Pz.Rgt. 15 melduje, że ruszył na NE, ale jego marsz zatrzymuje się na rozwidleniu dróg na NE od Tscherkasskoje, gdzie wróg broni się z użyciem Pak. O 9:18 Tscherkasskoje i teren na południe od niego są wolne od wroga. O 11:00 Pz.A.A. 11 atakuje Nowo Tscherkasskoje, o 12:30 pierwsze oddziały dywizji dochodzą do wzgórza 226,6, a Pz.A.A. 11 z częściami 167. I.D. zajmuje Olchowkę. Ponieważ dalszy postęp utrudnia system pozycji pod Dubrową, wszystkie części dywizji ruszają za Pz.Rgt. 15; z powodu trudności terenowych (bagna na drodze objazdowej, wspólne użycie szosy z Inf.-Div. „Großdeutschland”) posuwają się bardzo wolno i dochodzą do rejonu za linią frontu dopiero po zmroku. O 13:00 Div.Gef.Std. zostaje przeniesione na południowo-wschodni skraj północnego kawałka lasu na SE od Tscherkasskoje. O 20:00 Pz.Rgt. melduje, że przednimi oddziałami wszedł do lasu na SE od Dubrowy. Dywizja ocenia, że wróg w pierwszym systemie pozycji nie stawiał oporu, jakiego się po nim spodziewano; system zawierał wiele atrap, których nawet z powietrza nie dało się odróżnić od silnie rozbudowanych stanowisk.

7.7.43 o 3:00 dywizja rusza do natarcia w kierunku północno-wschodnim. Natarcie powoli zyskuje teren i do popołudnia dywizja zajmuje wzgórze 246,7. Dywizja ma wrażenie, że wróg ostatkiem sił próbuje utrzymać pozycję; w ciągu dnia ściągnął świeże rezerwy pancerne i atakuje nimi. Dowódca dywizji rozkazuje na noc: Pz.Gren.Rgt. 111 z podporządkowanym Panz.Jäg.Abt. 61 ma utrzymać północny front dywizji wobec spodziewanych ataków wroga, I./Pz.Gren.Rgt. 110 wraca do pułku i razem z Pz.Rgt. 15 zostaje odsunięty jako odwód za front, a Heer.-Flak-Abt. 277 zostaje wysunięty na wzgórze 254,5, razem z ostatnim ryglem Pak.

7.7.43 o 20:00 dowódca korpusu telefonicznie informuje dowódcę dywizji o rozwoju sytuacji: XXXXVIII. Pz.-Korps i II. SS-Korps mają przed sobą łącznie 3 korpusy wroga i otrzymują zadanie okrążenia ich i zniszczenia. 11. Pz.Div. z podporządkowanym Gren.Rgt. 339 ma zająć Pokrowkę (atak 8.7.43) i urządzić obronę w ogólnej linii Pokrowka – Gremutschij; sama dywizja ma natychmiast ustawić się do obrony w linii: zachodni skraj Pokrowki – wzgórze 246,7 – Gremutschij. Grupa pancerna (Pz.Rgt. 15, Stu.Geschtz.Abt. 911 i I./Pz.Gren.Rgt. 110 z podporządkowaną 1/3 3./Pz.Pi.Btl. 209) ma stanąć za lewym skrzydłem dywizji jako odwód uderzeniowy. Po prawej stronie dywizji atakuje SS L.A.H., po lewej Inf.-Div. „Großdeutschland”, z celem zamknięcia kotła pod Obojaniem i zniszczenia w nim wroga. Do dywizji dołącza Gren.Rgt. 339.

7.7.43 (od 14:00) dywizja przyjmuje obronę: na północnym wschodzie Pz.A.A. 11 z podporządkowaną Stu.Geschtz.Abt. 911 osłania Pokrowkę, na północnym zachodzie stoi II./Panz.Gren.Rgt. 110, a dalej do granicy dywizji pod Gremutschij Panz.Gren.Rgt. 111 z podporządkowaną Panz.Jäg.Abt. 61. O 14:00 grupa pancerna (Pz.Rgt. 15, I./Panz.Gren.Rgt. 110 i 1/3 3./Panz.Pi.Btl. 209) zbiera się na zachód od pkt. 245,5 (w S0455 podano 254,5) do dyspozycji dywizji; spodziewane jest dalsze przysyłanie Stu.Geschtz.Abt. 911. O 17:00 kompanie saperów pozostają podporządkowane, ale mają być użyte tylko do prac saperskich; reszta 3./Panz.Pi.Btl. 209 ma być użyta przy pkt. 240,1. Artyleria: I. dywizjon współpracuje z Panz.Gren.Rgt. 111, II. z Panz.Gren.Rgt. 110 i Pz.A.A. 11, III. dywizjon obejmuje ogniem cały pas dywizji. Heer.Flak-Abt. 277 i Fla-Btl.(mot) 616 zostają użyte do obrony przeciwlotniczej. Dowódca Panz.Nachr.Abt. dostaje rozkaz budowy sieci telefonicznej, uzupełnianej radiem. Rozkaz dla Gren.Rgt. 339 zostaje dostarczony przez oficera ordynansowego.

W nocy 7/8.7.43 silne naloty wroga, poza tym spokój; dywizja przegrupowała się wg rozkazu korpusu. 8.7.43 o 7:30 Gren.Rgt. 339 zajmuje środek Pokrowki, a o 8:00 wzgórza na północ od niej, bez oporu wroga. O 8:15 dowódca korpusu rozkazuje mu iść dalej na północ i w nawiązaniu do SS L.A.H. przejąć ochronę północnej flanki (przez 249,3 – 246,1 do Rollbahn); siły dywizji, które się zwolnią, mają być gotowe do użycia za „Großdeutschland” przy tworzeniu kotła. O 8:45 Ia przekazuje dowódcy pułku rozkaz wyjścia na linię wyznaczoną przez korpus. Zadanie dywizji: nie skłonić wroga do wycofania i umożliwić okrążenie.

8.7.43 o 11:05 szef sztabu dywizji przekazuje rozkaz: dywizja ma odciążyć Inf.-Div. „Großdeutschland” i SS-Panzerkorps grupą pancerną przez Gremutschij do wzgórz 2 km na SW od Pokrowskij; równocześnie z grupą pancerną ruszają Panzergrenadierzy z rejonu na zachód od drogi (cel ataku: Bol. Majatschi – pkt. 246,7 – Rollbahn do 247,0). Do natarcia ruszają Pz.Rgt. 15 z I./Panz.Gren.Rgt. 110 i części Panz.Gren.Rgt. 111. O 12:08 szef sztabu korpusu unieważnia zarówno zadanie ubezpieczenia, jak i zadanie ataku o ograniczonym celu; dywizja dostaje w to miejsce zadanie atakowania dalej na północ wg celu operacyjnego korpusu.

8.7.43 po 12:08 Pz.Rgt. 15 (ze Stu.Geschtz.Abt. 911, I./Panz.Gren.Rgt. 110, I./Panz.A.R. 119 i plutonem pancernym 3./Panz.Pi.Btl. 209) ruszył do natarcia na północ; z tyłu po prawej szła Pz.A.A. 11, dalej po prawej G.R. 339. Zadanie wszystkich części: szybkim uderzeniem na północ odciążyć I.D. „Großdeutschland”, rozbić rosyjski IV Korpus Pancerny i brygadę zmotoryzowaną i zdobyć przeprawę przez Psioł. Natarcie idzie wolno, bo wróg trzyma wzgórza silnymi siłami pancernymi, i ostatecznie staje. Na rozkaz dowódcy dywizji dywizja się przegrupowuje: Pz.A.A. 11, użyta do ochrony flanki, zostaje zluzowana przez Panz.G.R. 111. G.R. 339 nie posuwa się naprzód wobec 2 czołgów wroga. O 19:00 Pz.Rgt. 15 ponownie atakuje, ale natarcie zatrzymuje silny rygiel Pak i czołgów.

8.7.43 o 19:15 dowódca korpusu rozkazuje na 9.7.43 dalsze natarcie na północ obok SS L.A.H. do odcinka Psioł. Pz.Rgt. 15 (ze Stu.Geschtz.Abt. 911, I./Panz.Gren.Rgt. 110, I./Panz.A.R. 119 i 3./Panz.Pi.Btl. 209 – pluton pancerny) ma wyjść o świcie, osiągnąć wzgórza 3 km na NE od Nowoselowki i je utrzymać. O 21:10 zmiana planu na 9.7.43: start o 4:00, pierwszy cel – rozdroże zachodnie Illinskij, stamtąd po ponownym przygotowaniu wspólne natarcie z I.D. „Großdeutschland” na rozdroże 260,8; dalej razem na północ, przy czym „Großdeutschland” przejmuje ochronę lewej flanki dywizji. Odpowiednie rozkazy Ia przekazuje oddziałom telefonicznie lub radiem.

9.7.43 o 4:00 Pz.Rgt. 15 rusza na północ; rozdroże zachodnie Illinskij zdobyte mimo flankujących czołgów wroga; Panz.G.R. 110 zajmuje Illinskij i Pokrowskij bez walki i atakuje dalej na północ. O 6:31 Pz.A.A. 11 dostaje rozkaz rozpoznania aż do szkoły Ssuch Ssolotino: gdzie jest wróg oraz przejezdność dróg i mostów. O 8:30 dywizja z grupą pancerną na drodze i II./Panz.G.R. 110 rusza na północ; natarcie przy dobrym wsparciu Stuk zyskuje teren. G.R. 339 zajmuje bez walki Krasnaja Poljana, Beregowoj i wzg. 243,4 i zostaje tam dla ubezpieczenia osiągniętej linii; odchodzi z dywizji i staje się rezerwą armii.

9.7.43 po południu lotnicy rozpoznawczy stwierdzają odejście wroga siłą pułku na północ na zachód od Beresowki. Rozkaz korpusu: I.D. „Großdeutschland” skręca na zachód i niszczy wroga na zachód od Beresowki, aby otworzyć drogę na północ 3. Pz.Div. i 332. I.D. 11. Pz.Div. osiąga i utrzymuje linię pkt. 246,3 – rozwidlenie dróg 1 km na południe od pkt. 244,5 i rozciąga lewe skrzydło do potoku Kurassowka. Pz.Rgt. 15 trzyma rozwidlenie; Panz.G.R. 111 zajmuje odcinek od prawej granicy do drogi włącznie, Panz.G.R. 110 od drogi do jaru Malinowoje i dalej do granicy Pz.A.A. 11; Pz.A.A. 11, leżąca w Pokrowskij, zostaje przesunięta na lewe skrzydło; dywizja przechodzi do obrony. Ponieważ dowódca dywizji jest nieosiągalny, Ia przekazuje odpowiednie rozkazy oddziałom; krzyżują się one z rozkazami dowódcy dywizji, więc oddziały dowiadują się o obowiązujących dopiero po zapytaniu, ruchy ruszają dopiero o zmroku i nie prowadzą już do celu. O 20:05 szef sztabu rozkazuje ubezpieczyć odcinek Ssalotinka – Kurassowka, by utrzymaniem tej linii stworzyć warunki do skrętu „Großdeutschland”; nowe rozkazy nie mogą być wykonane w nocy. Wróg bronił się uparcie, w ciągu dnia odszedł, wystawiając czołgi do osłony; jego lotnictwo myśliwskie i nocne bombowce są liczniejsze; rosyjskie nocne bombowce biją drogę podejścia i rozrywają ugrupowania.

10.7.43 o 2:45 Ia odwołuje atak na wzg. 244,8 i rozkazuje o 3:00 rozpocząć przegrupowanie dywizji do obrony; o 3:15 Panz.G.R. 111 z podporządkowaną Stu.Geschtz.Abt. 911 ma dojść do linii obrony do pkt. 227,0 i o 3:30 rusza do ataku w tym celu. O 4:30 adiutant Pz.A.A. 11 melduje, że dywizjon został rozproszony nalotem i zbiera się w rejonie Nowosellowki; dostaje zadanie, jeśli możliwe, zdobyć pkt. 232,2 i prawym skrzydłem nawiązać łączność z Panz.G.R. 110, zbudować front obronny na północ, by osłonić zwrot „Großdeutschland” na południowy wschód. Zdobycie wzg. 232,2 jest jednak niemożliwe, bo wróg silnie trzyma je piechotą. O 11:10 korpus rozkazuje zdobycie tego wzgórza, bo ogień flankujący z niego zakłóca zwrot „Großdeutschland” na SE; Pz.A.A. 11 dostaje podporządkowany II./Pz.Rgt. 15. O 12:30 Panz.G.R. 111 melduje zajęcie wyznaczonej linii przeciw słabemu, ustępującemu na NW wrogowi i przechodzi do obrony. O 13:30 Pz.A.A. 11 atakuje wzgórze 237,2; atak z wsparciem czołgów szybko zyskuje teren i o 15:30 osiąga cel; Pz.A.A. 11 i II./Panz.G.R. 110 urządzają się w nowej linii do obrony (w źródle w tym samym wpisie figurują wzg. 232,2 i 237,2).

10.7.43 po 15:30 wg szacunku przed frontem dywizji stoi ok. 20–30 czołgów i 2–3 bataliony piechoty; rozpoznanie do Psioł wykazuje słabe obsadzenie wzgórz na północnym brzegu przez piechotę. O 16:00 korpus, po dobrych postępach „Großdeutschland” i 3. Pz.Div. na południe i przy wrażeniu, że wróg przed dywizją nie zamierza atakować, a tylko wysuwa silne rozpoznanie, uważa zdobycie wzg. 244,6 i 244,3 dla kontynuacji całej operacji za konieczne i wykonalne; dowódca dywizji jedzie do przodu na rozpoznanie. O 17:15 Ia informuje szefa sztabu o wynikach rozpoznania; szef uznaje wyjście dywizji na Psioł 11.7.43 za możliwe po odciągnięciu części „Großdeutschland” na front północny i zwolnieniu Pz.A.A. 11. O 18:30 rozkaz korpusu: dywizja ma jeszcze dziś przednim oddziałem zdobyć i utrzymać wzg. 207,3; batalion Panz.G.R. 111 ze Stu.Geschtz.Abt. 911 ma je zająć. O 20:00 Panz.G.R. 111 melduje wyjście pierwszych części II./Panz.G.R. 111 na północ; Panz.G.R. 110 melduje, że wróg po obu stronach drogi stale się wzmacnia, ma 40–50 czołgów i batalion. Dywizja spodziewa się ataków 11.7; Ia zwraca uwagę szefa sztabu na zastrzeżenia do zbyt szerokiego frontu dywizji.

10.7.43 o 21:30 dowódca korpusu osobiście rozkazuje zdobyć 11.7.43 wzg. 244,3 i zająć 209,3. O 21:55 szef sztabu wstępnie rozkazuje na 11.7: dywizja ma atakować po obu stronach Rollbahn na północ i jeśli możliwe zdobyć wzg. 244,3. Ia zwraca uwagę, że atak na 40–50 czołgów wroga przy własnym stanie czołgów 35–40 wozów przyniesie krwawe straty; szef odrzuca zastrzeżenia i proponuje dokładnie przygotowany atak ze wsparciem Stuk. O 22:05 Panz.G.R. 110 melduje podstawienie wroga. Wróg wg dywizji wzmocnił się szczególnie po obu stronach Rollbahn przy pkt. 244,3, zebrał tam ok. 40–50 czołgów, zaminował teren i dowiózł piechotę; dywizja uważa atak własnymi siłami przez przewężenie przy 244,3 za bardzo kosztowny, uważa atak od 207,3 do Psioł za obiecujący i proponuje korpusowi, jeśli możliwe po zwolnieniu Pz.A.A. 11, atak do Psioł; korpus trzyma się zdobycia bloku wzgórz przy 244,3. O 23:50 Panz.G.R. 111 melduje, że II./Panz.G.R. 111 wyruszył o 20:30 przednimi oddziałami. O 1:30 11.7.43 II./Panz.G.R. 111 z jedną kompanią zajmuje wzg. 207,3; dowódca Panz.G.R. 111 zastrzega, że bez pozostania dział szturmowych nie utrzyma kompanii na długim grzbiecie.

11.7.43 o 3:10 Panz.G.R. 110 odpiera 5 czołgów wroga, które uderzają na lewe skrzydło pułku; wróg traci 3 czołgi. O 4:15 Stu.Geschtz.Abt. 911 zostaje skierowana do rejonu dyspozycji i podporządkowana bezpośrednio dywizji. O 6:15 rozkaz dla Pz.Rgt. 15, Panz.G.R. 110 i 111 i Panz.A.R. 119: dywizja atakuje częścią sił wzg. 244,3, przebija się do 244,9 i utrzymuje blok wzgórz wobec wszystkich ataków; I./Panz.G.R. 111 ze Stu.Geschtz.Abt. 911 po prawej na wzg. 239,6 i wspierany przez Pz.Rgt. 15 po obu stronach drogi przy pkt. 244,8; wspierają II. i III./Panz.A.R. 119 i Art.Gruppe Palm; początek ataku przy wsparciu Stuk o 8:00. Z powodu burzy start przesunięty, bo Ia korpusu obiecał Stuki po rozpogodzeniu. O 6:25 Panz.G.R. 110 melduje wsączanie się czołgów wroga w jar Malinowka; przeciwko nim kieruje się części Panz.Jäg.Abt. 61 i Pz.Rgt. 15. Dywizja melduje szefowi sztabu, że bez przygotowania Stuk nie może atakować, bo wzgórze jest silnie obsadzone i atak czołowy wydaje się prawie niewykonalny. O 7:45 dowódca korpusu rozkazuje natychmiastowy atak także bez Stuk. O 8:00 części II./Panz.G.R. 111 na wzg. 207,3 są atakowane słabszymi siłami piechoty i ostrzeliwane ciężką artylerią z północnego brzegu Psioł.

11.7.43 wzgórze 207,3 dostaje silny ogień artylerii i Stalinorgel. Dowódca Panz.G.R. 111 uważa utrzymanie wzgórza za możliwe tylko całym batalionem i kosztem największych strat. Pz.A.A. 11 zgłosiła o 6:00 atak na środek dywizjonu, a o 8:10 nowy atak zostaje odparty. O 8:17 Pz.Rgt. 15 melduje, że teren jest rozmiękły i przejezdny dla czołgów tylko na wzniesieniach do 11%. O 8:20 Panz.G.R. 111 dostaje rozkaz natychmiastowego zdobycia pkt. 239,8 (w kolejnych wpisach KTB: 239,6); podporządkowana mu zostaje Stu.Geschtz.Abt. 911, a Panz.A.R. 119, Panz.G.R. 110 i Pz.Rgt. 15 zostają o tym poinformowane.

11.7.43 o 9:00 szef sztabu korpusu przybywa na stanowisko dowodzenia. Ia przedstawia sytuację: atak dywizji o ograniczonym celu na froncie 16 km nie przynosi ani operacyjnego, ani taktycznego zysku terenu, a daje znacznie gorszą i dłuższą linię niż obecna; spadły stany bojowe, teren jest trudny, atak na północ przy jednoczesnym utrzymaniu wzg. 207,3 nie jest możliwy (wzgórze od rana pod ogniem artylerii i Stalinorgel); atak na wzg. 244,3 jest ciężki i możliwy tylko ze wsparciem Stuk. Szef żąda od Arko wyeliminowania artylerii i Stalinorgel na północnym brzegu Psioł. Po rozmowie szefa XXXXVIII. Pz.-Korps z szefem VIII. Fliegerkorps zapewniono Stuki na 11:00, atak zostaje zarządzony na 11:00. O 9:40 Panz.G.R. 111 melduje, że 6 czołgów wroga mocno naciska na II./Panz.G.R. 111. Dowódca korpusu rozstrzyga, że dywizja atakuje dopiero po przygotowaniu Stuk. O 10:30 dowódca dywizji informuje Ia, że wzg. 207,3 zajęły czołgi wroga i II./Panz.G.R. 111 musiał się wycofać; o 10:32 Ia dowiaduje się, że Stuki będą możliwe od 12:00; o 11:25 pułk melduje, że 207,3 jest zajęte przez 6 lekkich czołgów, a 209,3 jest jeszcze w rękach własnych.

11.7.43 o 12:00 Ia korpusu informuje, że Stuki, jeśli w ogóle, nie przed 16:00. Dowódcy pułków zgodnie zgłaszają stałe wzmacnianie się wroga. Czołgi, które wsączyły się w jar Malinowka, nie dają się zniszczyć ani czołgami, ani Pak(Sf); dzięki flankującej pozycji są najpoważniejszym zagrożeniem planowanego ataku. Wróg wzmocnił Flak pod Orłowką, z czego widać, że dowiózł nowe siły do pozycji na południe od Obojania. O 12:20 po przedstawieniu wszystkich racji dowódca korpusu zgadza się, jeśli wróg zostanie związany walką, by dywizja próbowała zyskać teren na północ; dowódca dywizji rozstrzyga o samodzielnym wypadzie rozpoznawczym w celu zajęcia „Handschuhwald” i połączenia z II./Panz.G.R. 111. O 12:30 odpowiedni rozkaz dla Panz.G.R. 111, któremu podporządkowana zostaje Stu.Geschtz.Abt. 911. Z zdobycznej mapy wynika, że przed lewym skrzydłem dywizji pojawił się nowy korpus pancerny, a wróg planuje uderzenie na tyły „Großdeutschland” w celu zajęcia Werchopenje na styku z 11. Pz.Div.; korpus zawiadomiony. O 13:10 Pz.A.A. 11 melduje wypad rozpoznawczy 2 T-34.

11.7.43 o 13:55 szef sztabu korpusu stwierdza, że dywizja od rana nic nie przedsięwzięła, i po rozmowie z dowódcą korpusu przekazuje, mimo ponownych zastrzeżeń Ia, rozkaz ataku na pkt. 239,6. O 14:00 dowódca Pz.Rgt. 15 i Panz.A.R. 119 zostają odpowiednio poinformowani; dowódca Panz.G.R. 111 zgłasza dowódcy dywizji osobiście zastrzeżenia: atak nie skróci ani nie poprawi frontu, da tylko militarnie nieistotny zysk terenu, który da się zdobyć i utrzymać tylko kosztem wysokich ofiar. Dowódca dywizji rozstrzyga, że atak ma być przeprowadzony: Panz.G.R. 111 z podporządkowaną Stu.Geschtz.Abt. 911, Pz.Rgt. 15 (bez jednej kompanii) i II./Panz.G.R. 110 ruszają z dotychczasowej linii na północ i zajmują lasy przed HKL; działa szturmowe idą między lasami na północ, czołgi próbują dojść jak najbliżej wzg. 239,6. O 17:15 start zgłoszony; atak po prawej idzie dobrze i zatrzymuje się na północnym skraju wschodniego lasu, po lewej staje; czołgi muszą się wycofać przed przeważającym ogniem czołgów i Pak na pozycje wyjściowe, po czym ruszają ponownie, obchodzą „Polypenwald” od wschodu i niosą atak do przodu. O 18:21 szef sztabu zgadza się na wstrzymanie, jeśli atak będzie zbyt kosztowny. O 18:55 I. batalion Panz.G.R. 111 wchodzi w południowe ostrogi „Polypenwald”, nacisk wroga (zwłaszcza ogień moździerzy) słabnie, atak czołgów posuwa się dobrze; korpus zgadza się, by dywizja zatrzymała atak bez zdobycia 239,6. O 20:50 Pz.Rgt. 15 melduje osiągnięcie celu, ma zostawić po jednej kompanii przy I. i II./Panz.G.R. 110, resztę w dyspozycji dywizji; o 21:45 korpus informowany o osiągnięciu celu.

11.7.43 o 18:21 szef sztabu informuje Ia o zamiarach korpusu: po udanym ataku „Großdeutschland” i 3. Pz.Div. na południe obie dywizje następnego dnia ruszają na północ, części obu zluzują części 11. Pz.Div., a wszystkie trzy dywizje wspólnie mają zdobyć ostatnie wzgórze przed Psioł; przegrupowanie rano. Rozkazy Ia dla dowódców na przegrupowanie dywizji rano 12.7.43: Pz.A.A. 11 zostaje zluzowana przez części 3. Pz.Div. i potem (zbędne części naprzód) przesunięta na prawe skrzydło; Panz.G.R. 110 zostaje zluzowany przez części „Großdeutschland” i przesuwa się w rejon I./Panz.G.R. 111; Panz.G.R. 111 przesuwa I./Panz.G.R. 111 w prawo, by zwolnić części II./Panz.G.R. 111. Wróg wg dywizji osłabł pod własnym atakiem; na podstawie mapy zdobycznej i rozpoznania lotniczego wygląda, że przesuwa się na zachód; oczekiwana jest kontynuacja ataków 12.7.